عباس قديانى
199
فرهنگ جامع تاريخ ايران ( فارسى )
ارمنستان تحت حمايت روم به سر برد . بهرام سوم را از اين سبب كه پدرش پس از فتح سكستان او را والى آن ديار كرده « سكان شاه » نامند . بهرامشاه بهرامشاه غزنوى كه به يارى سنجر بر ارسلانشاه غزنوى فائق آمده بود به تخت سلطنت نشست . در اوايل سال 512 به بهرامشاه خبر دادند كه محمد باهليم ، نماينده و والى دربار غزنويان در هندوستان بناى طغيان را گذاشته است . بهرامشاه با جمع كثيرى از سپاهيان عازم آن ديار شد و پس از جنگ مختصرى محمد باهليم را دستگير كرد . اما وى از در پوزش و عذرخواهى درآمد و دوباره حكومت هندوستان را گرفت ، ولى هنوز چندى از بازگشت بهرامشاه نگذشته بود كه محمد باهليم دوباره سر به شورش نهاد و اينبار سلطان غزنوى با سپاهى عظيم و با عجله به جنگ او رفت تا سرانجام محمد باهليم همراه با دو پسرش در باطلاق فرو رفتند و بهرامشاه از شر آنان آسوده شد . پس از مراجعت به غزنين با سلاطين غور جنگهاى عظيمى كرد كه در تمام آنها موفقيت به آل غور بود . حتى در يكى از جنگها سه بار از غوريان شكست خورد و دولتشاه پسرش نيز به قتل رسيد و سلطان علاء الدين غورى غزنين را آتش زد و بهرامشاه را وادار به فرار به هندوستان كرد . بهرامشاه پس از رفتن علاء الدين غورى و سپاهيانش دوباره به غزنين مراجعت كرد و كمى بعد در سال 452 فوت كرد . بهرامى ، محمد از سران حزب كمونيست ايران و گروه 53 نفر در دوران رضا خان و عضو هيئت مؤسسان حزب توده در سال 1320 و دبير كل وقت حزب توده در سال 1324 . بهروزه خانم قرن دهم هجرى ، از همسران شاه اسماعيل اول صفوى ( 907 - 930 ق . ) به نوشته برخى منابع فارسى و تركى . وى در جنگ چالدران كه در ماه رجب سال 920 ق . ميان شاه اسماعيل صفوى و سلطان سليم عثمانى ( 918 - 926 ق . ) روى داد به همراه تاجلو خانم به اسارت سپاه عثمانى درآمد . وى به ازدواج قاضى عسگر عثمانى درآمد و پس از قتل وى ، از آدرنه به استانبول آمد و از زندگى او ديگر اطلاعى در دست نيست . گويند شاه اسماعيل از خبر اسارت وى بسيار اندوهگين گرديد و حاضر به پرداخت غرامتهايى در مقابل آزادى همسرش گرديد . ولى به نوشته رحيمزاده صفوى در هيچيك از نامههايى كه شاه اسماعيل به سلطان سليم اول نوشته اشارهاى به وجود چنين زنى نشده است . وى اين زن را رقاصهاى در اردوى شاه اسماعيل معرفى مىكند و نه همسر او و اين اتهام را تبليغات مغرضانه عثمانيها عليه صفويان مىداند . داستان اسارت بهروزه خانم در سده اخير موضوع رمانهاى تاريخى در ايران و اروپا گرديده است . بهزاد « كمال الدين بهزاد هراتى » نقاش معروف قرن دهم هجرى در سال 854 ه . ق . متولد شد . وى در زمان « سلطان حسين بايقرا » و « شاه اسماعيل اول صفوى » مىزيسته و اوايل سلطنت « شاه طهماسب صفوى » را نيز درك كرده است . از شاگردان مشهور او مىتوان « استاد ميرك اصفهانى » يا « آقا ميرك